Kadınlarda Saç Dökülmesi

Kadınlarda Saç Ekimi Nedenleri

Saç, kişinin görünümünün önemli bir parçası olup stil ve kişilik hakkında ipuçları verir. Günlük yaşam üzerindeki etkisi göz önünde bulundurulduğunda, saç dökülmesi hem erkekler hem de kadınlar üzerinde yıkıcı bir psikolojik etkiye sahip olabilir. Ancak saç, kadın açısından sosyal ve psikolojik faktörlerle önemli ölçüde ilişkilendirildiğinden, kadınlar erkeklere kıyasla daha fazla mücadele etme eğilimindedir ve buna rağmen kadınlarda saç dökülmesi çoğu zaman önemli bir kozmetik sorun olarak değerlendirilmez. Saç, kadın gözünde kadınlığın bir tezahürü ve güzelliğin bir göstergesi olup benlik imajının temel bir parçasıdır. Bu doğrultuda, yapılan çeşitli araştırmalar saç dökülmesi yaşayan kadınların çekici olmama, utanç, stres ve rahatsızlık hisleriyle mücadele ettiğini göstermiştir.

Saç dökülmesi, kadının yeterli miktarda saç bulunmaması nedeniyle saçını rahatça şekillendirememesi durumunda rahatsız edici bir durum olarak kabul edilir. Erkeklerde daha yaygın bir sorun olmasına rağmen, saç dökülmesi 50 yaş üstü kadınlarda %30’luk bir oranla önemli bir durum haline gelmektedir. Çoğu kadın özellikle menopoz döneminde yaşlandıkça saç dökülmesi yaşamaya başlar. Ancak hoş sonuçlar sağlayan çeşitli tedavi seçenekleri mevcuttur; modern saç restorasyonu tekniklerindeki gelişmeler, eski yaklaşımların aksine kaybedileni başarıyla geri kazanmayı mümkün kılmıştır.

Kadınlarda Saç Dökülmesine Ne Sebep Olur?

Kadınlarda saç dökülmesiyle ilişkili birçok neden bulunmaktadır. Kalıtsal faktörlerden hamileliğe, reçeteli ilaçlardan strese kadar her türlü neden, birçok kadının hayatını olumlu bir benlik imajını sürdürmenin zor olduğu bir döneme dönüştürmektedir. Harekete geçmeden önce, en verimli adımları atabilmek için bu nedenleri kapsamlı bir şekilde anlamak önemlidir.

Kadınlarda saç dökülmesinin nedenleri aşağıdaki gibi sıralanabilir:

Genetik kadın tipi saç dökülmesi: Androgenetik Alopesi olarak da bilinen bu durum, hastanın yaşamı üzerinde ciddi bir etkiye sahip olan kadın saç dökülmesinin ana nedenidir. Ailenin her iki tarafından da kalıtsal olarak aktarılan ve zamanla kötüleşen genetik bir yatkınlıktır. Saç foliküllerinin ilerleyici minyatürleşmesi, karakteristik örüntülerle birlikte yaygın saç kaybına yol açan saç yoğunluğunda azalmaya neden olur. Androjen adı verilen erkek hormonlarının bu durumun nedeni olduğu düşünülmektedir; öyle ki androjen seviyeleri aşırıysa veya hassasiyet söz konusuysa kadınlarda saç dökülmesi görülebilir. Östrojen seviyesi düşmeye başladığında, kadın tipi saç dökülmesi menopozda önemli bir sorun haline gelebilir.

Alopesi areata: Alopesi areata, saçın kafa derisinde veya vücudun herhangi bir yerinde küçük yamalar halinde dökülmesine neden olan yaygın bir otoimmün hastalık olduğuna inanılan bir cilt rahatsızlığıdır. Öngörülemeyen saç kaybına neden olur ancak genellikle geçicidir.

Traksiyon alopesisi: Bazen yaygın olarak uygulanan kozmetik prosedürler veya belirli kültürel uygulamalar traksiyon alopesisi olarak bilinen bir duruma yol açabilir. Düzenli olarak peruk, sıkı örgü veya bigudi kullanan kadınlar traksiyon alopesisi açısından başlıca risk grubunu oluşturmaktadır. Saç dökülmesi genellikle kafa derisinin ön tarafında meydana gelir ve çoğu durumda ana kaynağın ortadan kaldırılması tedavi için yeterlidir.

Telogen effluvium: Telogen (dinlenme) fazına giren saç sayısı artmaya başladığında telogen effluvium oluşabilir ve bu dinlenme halindeki saç telleri yaklaşık üç ay içinde dökülür. Çeşitli hastalıklar, enfeksiyon, yaralanma, diyet, stres, doğum, tiroid hastalıkları, anemi, demir eksiklikleri vb. gibi çok sayıda durum telogen effluvium tetikleyicileri olarak kabul edilmektedir.

Trikotillomani: Bu, tekrarlayan saç yolma dürtüsüyle kendini gösteren psikiyatrik bir bozukluktur. Böyle bir durumda, hasarlı ve kırık saçlar kafa derisinde yamalar şeklinde görünür hale gelir ve tedavi edilmemesi skar alopesisine yol açabilir.

Demir eksikliği: Demir eksikliği, kadınlarda saç dökülmesine katkıda bulunan bir faktör olarak kabul edilmektedir. Demir depolarının durumunu gösteren bir protein olan ferritin seviyesi düştüğünde saç dökülmesi meydana gelebilir. Ferritin seviyeleri genellikle adet gören kadınlarda, anemisi olan kadınlarda veya vejeteryanlar da düşüktür. Demirden zengin besinler tüketmek, demir eksikliğinden kaynaklanan saç dökülmesi için bir çözüm olabilir.

Tiroid hastalığı: Hipertiroidizm veya hipotiroidizm kadınlarda saç dökülmesine neden olabilir. Tiroid bezleri belirli hormonları aşırı veya yetersiz ürettiğinde, bilimsel olarak kanıtlanmamış olsa da saç folikülleri de etkilenebilir.

Aşırı stres: Aşırı kilo kaybı, hastalık, ameliyatlar ve doğum gibi durumlar vücut için ciddi stres kaynakları olarak kabul edilir ve bu tür stres telogen effluvium şeklinde saç dökülmesine neden olabilir.

İlaçlar: Özellikle kemoterapi ve radyoterapi gibi toksik bileşenler vücudun herhangi bir yerinde ani saç dökülmesine neden olabilir. Bu tür saç dökülmesi genellikle kaynağın ortadan kaldırılmasıyla geri dönen geçici bir durum olsa da, saç folikülleri ciddi şekilde hasar görürse kalıcı saç dökülmesi riski her zaman mevcuttur.

Aşırı androjenler: Hormonal bir dengesizlik olduğunda, özellikle aşırı erkek hormonu seviyeleri söz konusu olduğunda, saç dökülmesi ve kellik meydana gelebilir, ayrıca yüzde, karında veya göğüste kıllanma da görülebilir.

Saç modeli: At kuyruğu veya örgü gibi saç foliküllerine gerginlik yaratan saç modelleri, traksiyon alopesisi gibi saç dökülmesine yol açabilir. Saç foliküllerindeki hasarın kalıcı saç dökülmesine neden olabileceği unutulmamalıdır.

Saç dökülmesine neden olabilecek diğer durumlar arasında sistemik lupus eritematozus, Addison hastalığı, çölyak hastalığı, Liken planus, saç kıran, skleroderma ve trikoreksis invaginata yer almaktadır.

Saç Dökülmesinin Belirtileri

Saç dökülmesi genellikle kademeli olarak gerçekleşir ve bunun sonucunda bazı durumlarda bir süre fark edilmeden kalır. Erken tanı ve erken müdahalenin önemi göz önünde bulundurulduğunda, saç dökülmesinin işaret ve belirtilerinin farkında olmak son derece önemlidir, bunlar arasında:

• Fırçada veya yerde, duşta veya lavaboda daha fazla saç teli fark etmek.
• Yaygın olarak görülen bir belirti olarak başın üst kısmında kademeli incelme. Hem erkeklerde hem de kadınlarda görülebilir; gerileyen saç çizgisi erkeklerde en yaygın incelme şekli iken, kadınlar genellikle daha geniş bir saç incelmesi yaşar.
• Daire veya yama şeklinde kel noktaların oluşması. Genellikle kafa derisinde görülür ve saç dökülmeden önce anlık kaşıntı veya ağrıya neden olur.
• Saç hacminde belirgin bir kayıp.
• Saç kırılmasında artış.
• Özellikle psikolojik veya fiziksel travma sonrası ani saç dökülmesi.
• Daha küçük bir at kuyruğuna sahip olmak.
• Özellikle kemoterapi veya radyoterapi gibi toksik kimyasalların sonucu olarak tam saç kaybı.

Nasıl Teşhis Edilir?

Kadınlarda saç dökülmesi teşhisi genellikle yıllar içinde kademeli incelme öyküsü veya yamalı özelliklerle ani saç dökülmesi ile doğrulanır. Kafa derinizde incelme fark ettiyseniz veya ani saç dökülmesi yaşıyorsanız, vakit kaybetmeden bir dermatoloğa danışmalısınız. Doğru bir teşhis için doktorunuz sizi fiziksel olarak muayene edecek ve çeşitli testler yapacaktır. Saç dökülmesi teşhisi için sırasıyla kullanılan yöntemler şunlardır:

Tıbbi öykü: Saç dökülmesinin kaynağını belirlemek için doktorunuz hangi ilaç veya takviye kullandığınız, ailenizde saç dökülmesi olup olmadığı, ne tür saç modelleri yaptığınız ve hangi saç bakım ürünlerini kullandığınız, saç yolma alışkanlığınızın olup olmadığı, nasıl bir diyet uyguladığınız veya hayatınızda ciddi stres yaşayıp yaşamadığınız gibi çeşitli sorular soracaktır.

Fiziksel muayene: İltihap, kızarıklık veya skar gibi durumları ortaya çıkarmak için doktorunuz kapsamlı bir muayene yapar ve ne kadar saç kaybettiğinizi ve saç dökülmenizin temel örüntüsünün ne olduğunu belirlemeye çalışır. Fiziksel muayene yeterli görülmezse, doktorunuz aşağıdakiler dahil çeşitli tıbbi testler tercih edebilir:

• Çekme ve germe testi: Saç dökülmesinin şiddetini ölçmek için doktorunuz yaklaşık 40 adet saç telinizi tutacak ve nazikçe çekecektir. Dökülen saç miktarı 6’dan fazlaysa, bu aktif saç dökülmesi yaşadığınız anlamına gelir. Çekme testi genellikle telogen effluvium, anagen effluvium, kadın tipi saç dökülmesi ve alopesi areata gibi durumların teşhisi için uygulanır. Germe testine gelince, saçınızın kırılganlığını ortaya çıkarmak için doktorunuz birkaç saç telini tutacak, birini kökten, birini uçtan, ardından kırılma olup olmadığını görmek için nazikçe gerecektir. Germe testi, saç dökülmesine neden olan saç şaftı anormalliklerini ortaya çıkarmak için kullanılır.
• Kart testi: Kart testi, hala büyümekte olan saç tellerinin sayısını belirlemek için kullanılır. Keçeden yapılmış küçük bir kart saça tutularak kart ile saç arasında renk kontrastı oluşturulur. Bu yöntemle doktorunuz kırıkları net bir şekilde görebilecek ve ayrıntılı bir muayene yapabilecektir.
• Trikometrik analiz: Bu tür analiz, gelişmiş dijital bir yaklaşımla kafa derisi ve saçın özelliklerini incelemek amacıyla gerçekleştirilir. Kafa derisi ve saçın fotoğraflarını çekmek için yüksek çözünürlüklü kameralı bilgisayarlı bir sistem kullanılır.
• Kan testleri: Olası altta yatan tıbbi durumları ortaya çıkarmak amacıyla doktorunuz çeşitli kan testleri isteyebilir. Böylece saç dökülmesinin vitamin eksiklikleri, hormonal dengesizlikler vb. gibi durumlardan kaynaklanıp kaynaklanmadığını görebilir.
• Mantar kültürü testi: Saç dökülmesi, saçta veya kafa derisinde bir mantar varlığının sonucu olabilir. Saç kıran veya tinea kapitis gibi saç dökülmesine neden olan bir mantar enfeksiyonu olup olmadığını görmek için küçük bir deri veya saç örneği laboratuvarda analiz edilir.
• Punch biyopsisi: Saç folikülü veya kafa derisi hakkında daha fazla bilgi gerekiyorsa, doktorunuz kafa derisi biyopsisi tercih edebilir. Kurşun kalemine benzeyen bir cihaz küçük bir doku örneği almak için kullanılır ve skar olup olmadığını belirlemek için laboratuvara gönderilir.

Kadınlarda Saç Dökülmesi İçin Tedavi Var Mı?

Kadınlarda saç dökülmesi tedavisi büyük ölçüde durumun nedenine bağlıdır. Örneğin, saç kaybının çeşitli stres faktörlerinden veya hamilelik gibi hormonal dalgalanmalardan kaynaklandığı durumlarda, tetikleyici ortadan kaldırıldığında – başka bir deyişle, zaman geçtikçe – saç dökülmesi muhtemelen sona erecektir. Benzer şekilde, saç sıkı örgü veya at kuyruğu gibi saç modellerinin sonucu olarak dökülüyorsa, saçı bir süre gevşetmek kayba karşı etkili bir yaklaşım olacaktır. Bunların dışında, etkili olduğu bilinen saç dökülmesi tedavisi için kullanılan belirli ilaçlar vardır, bunlar arasında:

• Minoksidil: Bu, doğrudan kafa derisine uygulandığında saç büyümesini uyarabilen onaylanmış bir maddedir. Ancak minoksidilin istenen etkileri kadınlar arasında farklılık gösterir; bazı kadınlar için yeni saç büyümesi sağlayabilirken, diğerleri için saç dökülmesi üzerinde hiçbir etkisi olmayabilir. Minoksidilin saç yoğunluğunu tamamen geri kazandıramayacağı ve sonuçların iki aydan önce görünür hale gelmeyeceği unutulmamalıdır. Ve minoksidil almayı bıraktığınız anda tekrar saç dökmeye başlayacaksınız.
• Anti-androjenler: Testosteron gibi androjenler kadınlarda saç dökülmesinin bir nedeni haline gelebilir. Androgenetik alopesili bazı kadınlar, özellikle genellikle sistemlerinde daha fazla androjen bulunan polikistik over sendromlu kadınlar, spironolakton gibi anti-androjen ilaçlardan fayda görebilir. Bu anti-androjenlerin olası yan etkileri arasında kilo alımı, depresyon, yorgunluk ve libido kaybı yer almaktadır.
• Demir takviyeleri: Demir eksikliği, kadınlarda saç dökülmesinin yaygın bir nedenidir. Kandaki demir seviyelerini belirleyen bir kan testinden sonra, özellikle vejetaryensanız, aneminiz varsa veya yoğun adet döneminiz varsa demir takviyesi almanız gerekebilir. Ancak dikkatli olunması tavsiye edilir; çünkü normal demir seviyelerinde demir takviyesi almak kabızlık gibi yan etkilere neden olabilir.
• Kadınlarda saç dökülmesi tedavisi için kullanılan diğer ilaçlar (ancak onaylanmamış) şunlardır:
• Östrojenler
• Steroidler
• Işık tedavileri
• Prostaglandin analogları
• Finasterid gibi alfa-redüktaz enzim inhibitörleri

Yukarıda bahsedilen tedavileri denemek isterseniz, güvenlik önlemleri olarak çeşitli ayrıntıları göz önünde bulundurmanız gerekecektir. İlk olarak, menopoz öncesi kadınların bu ilaçları kontrasepsiyon olmadan almaları önerilmez. İkinci olarak, bu ilaçlar hamile kadınlar veya hamile kalmak isteyen kadınlar tarafından kullanılamaz.